Diety

Słowo dieta jest pochodzenia greckiego, później zostało przy­swojone przez Rzymian. Oznacza ono specjalny sposób odżywia­nia się z określeniem jakości i ilości pokarmów. Dieta odnosi się szczególnie do ludzi chorych, ma znaczenie lecznicze i profilak­tyczne. Dietetyka jest nauką o prawidłowym i racjonalnym ży­wieniu, zwłaszcza podczas choroby. Jest ona ściśle związana z wie­loma dziedzinami nauki, jak np: zasady żywienia, fizjologia tra­wienia i przyswajania pokarmów, medycyna kliniczna, technolo­gia przygotowania posiłków, towaroznawstwo. Żywienie lecznicze w całokształcie opieki nad chorym zajmuje równorzędne miejsce z leczeniem farmakologicznym, a często na­wet pierwszoplanowe. Celem postępowania dietetycznego jest za­pewnienie choremu dobrego stanu odżywienia poprzez dostarcze­nie wszystkich składników pokarmowych w ilości odpowiadającej zapotrzebowaniu. Dieta w żadnym schorzeniu nie może spowodować niedoborów składników pokarmowych. Dlatego każda dieta lecznicza jest opra­cowana na podstawie zasad żywienia człowieka zdrowego i polega na zmianach i przystosowaniu tego żywienia poprzez różne mo­dyfikacje do potrzeb chorego ustroju. Najszersze zastosowanie, szczególnie w lecznictwie schorzeń przewodu pokarmowego, ma tzw. dieta łatwo strawna, z której wykluczono produkty trudno strawne oraz sposoby przy- rządzania potraw czyniące je trudno strawnymi. Dieta ta zawiera składniki energetyczne, budulcowe oraz regulujące w ilościach zalecanych w żywieniu ludzi zdrowych. W zasadzie obecnie obo­wiązuje niewiele diet specjalistycznych dotyczących poszczegól­nych schorzeń, a i one wszystkie wywodzą się z założeń diety ła­two strawnej. Na specjalne podkreślenie zasługuje postępowanie dietetyczne w tzw. metabolicznych chorobach cywilizacji ze względu na po­wszechność występowania i szkodliwość społeczną tych schorzeń. Miażdżyca, otyłość i cukrzyca stanowią obok chorób nowotworo­wych największe zagrożenie dla sprawności fizycznej i życia czło­wieka. Ważną rolę w leczeniu i profilaktyce tych chorób odgrywa odpowiednio prowadzone żywienie dietetyczne. Osoby pracujące cierpiące na wymienione schorzenia są najczęściej konsumentami stołówek przyzakładowych oraz zakładów gastronomicznych i ja­dłodajni dietetycznych. Z tego powodu placówki te powinny w swoich jadłospisach uwzględnić potrawy dla dużej liczby kon­sumentów z tego rodzaju schorzeniami oraz dla osób, które pro­wadzą profilaktykę tych chorób.