Diety

Człowiek od niepamiętnych czasów korzystał z właściwości leczniczych zdrojów. Odmienny, niezwykły smak, zawartość gazu i wyższa temperatura wód sprawiły, że już w czasach starożyt­nych przypisywano im właściwości lecznicze. Wodą mineralną nazywa się naturalny roztwór wodny zawierający: • składniki mineralne występujące w ilościach większych niż normalnie w każdej wodzie, co najmniej 1000 mg/dm3 wody, składniki o specyficznej aktywności biologicznej, w ilo­ściach określających klasyfikację dla wód mineralnych, wody wyróżniające się temperaturą powyżej 20°C w miej­scu wypływu na powierzchnię ziemi. Składnikami występującymi w każdej wodzie mineralnej są: aniony: wodorowęglanowy HC03- chlorkowy cr siarczanowy sor2 kationy: sodowy Na+ potasowy K+ wapniowy Ca+2 magnezowy Mg+2 Ponadto w wodach mineralnych w znikomych ilościach wystę­pują izotopowe postacie metali ciężkich, zwłaszcza miedzi, cynku, magnezu i kobaltu. Ważnym czynnikiem leczniczym jest stosunek stężenia soli w różnych wodach. Badania wykazały^źe wody mineralne można z powodzeniem stosować w kuracji pitnej takich chorób, jak: schorzenia przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, dróg oddechowych, układu mo­czowego, niedokrwistości i w wielu innych. Ze względu na swe wartości lecznicze stosowanie tych wód musi się odbywać za zgo­dą i na polecenie lekarza, który określi, jaki rodzaj wody mine­ralnej, w jakiej ilości i o jakiej temperaturze jest wskazany w da­nym schorzeniu. Wody mineralne pite prosto ze zdroju w warunkach sanitar­nych, uzdrowiskowych mają największe działanie lecznicze. Du­żym jednak ułatwieniem jest rozprowadzenie wód mineralnych butelkowanych po całym kraju, są one bowiem cennym uzupeł­nieniem leczenia uzdrowiskowego, zwłaszcza w chorobach prze­wlekłych. Wody alkaliczne mają szerokie zastosowanie dzięki swym szczególnym właściwościom — zobojętniają one kwasy, a także rozrzedzają wydzielinę śluzową. Węglany zawarte w tych wodach obniżają czynność wydzielniczą żołądka i podnoszą zasa­dowość krwi. W zależności od stężenia soli działają one pobudza­jąco na ściany jelit. Żelazo zawarte w tych wodach jest ważnym elementem odnowy krwi, arsen zaś działa pobudzająco na układ krwiotwórczy. Do wód leczniczych alkalicznych zalicza się: szczawy alkaliczne, szczawy alkaliczno-ziemno-żelaziste Krynicy ze zdroju „Zuber" i „Jan", szczawy alkaliczno-ziemno-żelaziste Polanicy ze zdroju „Wielka Pieniawa", szczawy alkaliczne Szczawna ze zdroju „Mieszko" i „Dą­brówka". Wody solankowe pobudzają czynność wydzielniczą żo­łądka, wzmagają siłę trawienną soku trzustkowego i jelitowego, zwiększają wypływ żółci. Do wód leczniczych solankowych należy szczawa alkaliczno--solankowa ze Szczawnicy ze zdroju „Magdalenka II" i „Józe­fina". Wody stołowe stanowią również cenne uzupełnienie le­czenia sanatoryjnego. Są to bowiem tak samo wody biologicznie czynne, zawierają prawie wszystkie naturalne składniki wód lecz­niczych, wpływają korzystnie na chemizm soków ustrojowych. Wszystkie te mocno musujące wody odznaczają się znakomi­tym smakiem i działaniem pobudzającym zwłaszcza czynność wy­dzielniczą żołądka. Obecność bezwodnika kwasu węglowego wpły­wa dodatnio na trawienie, poprawia łaknienie oraz wzmaga ru­chy robaczkowe jelit. Wody stołowe — mineralne są więc nie tylko miłym musującym napojem, lecz także środkiem leczni­czym. Do najbardziej rozpowszechnionych wód stołowych w kraju są zaliczane: „Marysieńka" z Cieplic, „Nałęczowianka" z Nałęczo­wa, „Katarzynka" z Jastrzębia, „Celestynka" z Rymanowa, „Anka" ze Szczawna, „Buskowianka" z Buska, ,Staropolanka" z Polanicy, „Krystynka" z Ciechocinka, „Wodniczka" ze Świno­ujścia, „Perła Bałtyku" z Kołobrzegu. Wskazania lecznicze dotyczące wód mineralnych są następu­jące: Zdrój „Zubera* — nadkwaśność i stany nieżytowe przewodu pokarmowego, wrzody żo­łądka i dwunastnicy, nieżyty dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowe­go, nieżyty dróg moczowych, kami­ca nerkowa, skaza szczawianowa i dna. Zdrój „Jan" — choroby dróg moczowych i pęcherza, otyłość, choroby kobiece, niepłod­ność. Zdrój „Wielka Pieniawa" — różne postacie niedokrwistości, nie­żyty dróg moczowych, kamica, ska­za moczanowa, dna, choroby ukła­du nerwowego, stany osłabienia po przebytych chorobach. nieżyty dróg oddechowych, dycha­wica oskrzelowa, rozedma płuc, schorzenia wątroby i dróg żółcio­wych. choroby nerek i dróg moczowych, choroby żołądka, jelit, wątroby i dróg żółciowych, lekkie postacie Zdrój „Mieszko' Zdrój „Dąbrówka" cukrzycy, otyłość, skaza moczanowa, dna. Zdrój „Magdalenka" — choroby przewodu pokarmowego przebiegające z nadkwaśnością, wrzody żołądka i dwunastnicy, nie­żyty jelit, pęcherzyka żółciowego, schorzenia wątroby. Zdrój „Józefina" — choroby gardła, krtani, tchawicy, oskrzeli, otyłość.